سلام بر مهدی…

و فی حدیثه (علیه السلام): فَإِذَا کَانَ ذَلِکَ، ضَرَبَ یَعْسُوبُ الدِّینِ بِذَنَبِهِ، فَیَجْتَمِعُونَ إِلَیْهِ کَمَا یَجْتَمِعُ قَزَعُ الْخَرِیفِ.
[قال الرضی رحمه الله تعالى «الیعسوب» السید العظیم المالک لأمور الناس یومئذ، و القزع قطع الغیم التی لا ماء فیها].

در حدیثى از امیرالمومنین(علیه السلام) آمده است: چون زمانش در رسد، «یعسوب» دین با پیروان خود به راه افتد و مردم بر او گرد آیند چون«قزع» پاییز که به هم پیوندند.
سید رضی گوید:«یعسوب» به معنى سرور و مهتر قوم است که کارهاى مردم به دست اوست و «قزع» به معنى پاره هاى ابر است که در آن باران نباشد.

سیّد رضى، صدر این کلام را ذکر نکرده در حالى که بدون آن، مفهوم کلام امام علیه السلام کاملا روشن نمى شود، ولى علامه مجلسى از کتاب غیبت شیخ طوسى این حدیث را به طور کامل با ذکر سند از امام صادق علیه السلام نقل مى کند و میگوید:

«امیرمؤمنان علیه السلام چنین فرمود: لا یَزَالُ النَّاسُ یَنْقُصُونَ حَتَّى لا یُقَالَ اللَّهُ فَإِذَا کَانَ ذَلِکَ ضَرَبَ یَعْسُوبُ الدِّینِ بِذَنَبِهِ فَیَبْعَثُ اللَّهُ قَوْماً مِنْ أَطْرَافِهَا وَیَجِیئُونَ قَزَعاً کَقَزَعِ الْخَرِیفِ وَاللَّهِ إِنِّی لاََعْرِفُهُمْ وَأَعْرِفُ أَسْمَاءَهُمْ وَقَبَائِلَهُمْ وَاسْمَ أَمِیرِهِمْ…

مردم پیوسته ازنظر عقاید مذهبى رو به نقصان مى روند تا زمانى که حتى نام «الله» به فراموشى سپرده مى شود. در این هنگام پیشواى دین در جایگاه خود مستقر مى شود و خداوند گروهى را از اطراف بلاد برمى انگیزد و مانند پاره هاى ابر پاییز به سرعت به سراغ او مى آیند. به خدا سوگند من آنها را مى شناسم و حتى نام آنها و قبیله هاى آنها و نام امیرشان را نیز مى دانم…».

سیّد رضى؛ در تفسیر این حدیث شریف میگوید: «یعسوب به معناى آقا وپیشواى بزرگى است که در آن روز سرپرستى امور مردم را به دست مى گیرد و«قزع» به معناى قطعه هاى ابرى است که آب در آنها وجود ندارد و ازاین رو با سرعت بر صفحه آسمان مى دوند و جمع مى شوند»

در اینکه این سخن درباره چه کسى است، معروف در میان شارحان این است که امام علیه السلام به ظهور حضرت مهدى علیه السلام اشاره مى کند و شاهد زنده این سخن همان چیزى است که مرحوم علامه مجلسى در ذیل این حدیث شریف به نقل از غیبت شیخ طوسى از امام صادق علیه السلام از جدش امیرمؤمنان علیه السلام نقل کرده است که مى گوید: پیروان و حامیان آن مرد الهى سیصد و سیزده نفر مطابق عده رزمندگان اسلام در غزوه بدرند، همگى گرد او جمع مى شوند و آیه شریفه (أَیْنَ مَا تَکُونُوا یَأْتِ بِکُمْ اللهُ جَمِیعآ إِنَّ اللهَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ)؛ هرجا باشید، خدا همه شما را حاضر مى کند؛ زیرا او، بر هر کارى تواناست» نیز اشاره به همین معناست.

به هرحال مى دانیم یاران سیصد وسیزده نفر مربوط به ظهور حضرت مهدى علیه السلام است و این قرینه روشنى است که منظور امام علیه السلام نیز همین معنا بوده است. تفسیر این حدیث شریف به ظهور حضرت مهدى علیه السلام منحصر به شارحان شیعه نیست، ابن ابى الحدید معتزلى نیز مى گوید: امام علیه السلام در این جمله از ظهور مهدى علیه السلام خبر مى دهد که به عقیده ما در آخرالزّمان متولد مى شود. ولى ما پیروان مکتب اهل بیت معتقدیم آن حضرت تولد یافته و هم اکنون زنده و در پشت پرده غیبت است.